OSMANLICA

 

 

Bilgisayarınızın klavyesini kullanarak rahatlıkla Osmanlıca yazabileceğiniz bir link:

http://www.isa-sari.com/osmanlica/

 

 
 

 

 

Peygamber Efendimiz Vahiy kâtiplerinden Hz. Muâviye’ye bir gün yazı ile alakalı şöyle buyurmuştur: “Divitin mürekkebini ölçülü ve kalemin ucunu incelterek eğik kıl. (با ) harfini dikleştir. ( س )  harfini birbirinden ayır. ( م )harfinin içini doldurma, ( الله ) kelimesini güzel yaz (الرحمن)kelimesini uzun ( الرحيم kelimesini tecvidli yaz. (Yazmaya ara verdiğinde)dividini sol kulağının üzerine koy ki, lüzumunda onu daha çabuk hatırlamana sebep olsun.” Buyurmuşlar

 



Osmanlıca harfler 35 dir
ا ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز ژ س ش ص ض ط ظ ع غ ف ق ك گ ك گ ل م ن و ه لا ي  

Elif,be,pe,te,se,cim,çim,ha,hı,dal,zel,rı,ze,je,sin,şin,sad,dad,tı,zı,ayın,gayın,fe,kaf,kef,gef, yaf,naf,lam,mim,nun,vav,he,lamelif,ya

1- )Kef harfi türkce kelime karşıtı dört adet bulunur biri sert okunan ke ك dir( كومور kömür) gibi, biri گ ge dir yumuşak okunur,( کول  gül) ,gibi biri ك nin üzerine üç nokta koyularak yazılan dır okunuşu genizdendir kaf-ı nun denir( يكي yeni) ( سنك senin) gibi ,son olarak ye sesi ile okunan gefde olduğu gibi çift çizgi ile yazılan گ
kaf-ı ya dır( بگ ) bey ( گله جگم )geleceğim gibi .bunlara kaf, gef,yaf ,naf denilir.

2- ) Üç noktalı harfler sert okunur bunlar pe پ çe چ je ژ dir

1-) Sessiz bir harfin soluna( ا )bitişirse o harfe â sesi kazandırır(yavaş   يا واش talan تالان ) gibi
2-)Sessiz bir harfin soluna ( و ) harfi bitişirse o harf (u,ü,o,ö) olarak okunur ( اولو ulu اوزوم üzüm طوروس toros )gibi

3-)Sessiz harfin soluna ( ي ) harfi bitişirse o harfe( ı, i) seslerinden birini kazandırır. ( ايليق ılık ايليك ilik )gibi

4-) Sessiz bir harfin soluna ( ه ) harfi bitişirse o harfe (a,e) sesi kazandırır.
( ده ده dede پاره para )gibi

 

 

 

Harfler

 
 
 

Osmanlı Türkçesinde sesli harfler ا- ي - و - ه olmak üzere dört tanedir: Elif: Harf inceyse e, kalınsa a şeklinde okutur.Ye :  Harf inceyse i,  kalınsa ı   şeklinde okutur. Vav:  Harf inceyse ü, kalınsa u şeklinde okutur. Bazen de o-ö-u-ü de olabilir. He:    Harfe e sesi verir. Arapça ve Farsça kelimeler olduğu gibi yazılır.

ث

ت

پ

ب

ا

Se(s)

Te(t)

Pe(p)

Be(b

Elif(e)

 

 د

خ

ح

چ

ج

Dal(d)

(h)

Ha(h)

Çe(ç)

Cim(c)

 

 س

ژ

ز

   ر 

ذ

Sin(s)

Je(j)

Ze(z)

(r)

Zel(z)

 

ظ

ط

ض

ص

ش

(z)

(t)

Dat(d)

Sad(s)

Şın(ş)

 

ك

ق

   ف

غ

ع

Kef(k)

Gaf(g)

Fe(f)

Ğayn

Ayn(a)

 

ن

م

ل

ڭ

گ

Nun(n)

Mim(m)

Lam(l)

(Üç noktalı) Nazel Ne

Farisi kef (g)

 

ي

لأ

ه

و

 

Ye(y)

Lamelif

He(h)

Vav(v)

*Nazel ne: Genizden gelen “NE” sesidir. Kalın harfler altı çizgili olarak gösterilmiştir.

 

 
     
     
 

Alıştırmalar 1

 

ات

فاي

ياي    

واي

اي

At

Fay

Yay

Vay

Ay

    اتا  

اووا

او

اق

   ا غَ   

Ata

Ova

O

Ak

     اينا  

ايي

اري

    انا   

ارابا

Ayna

Ayı

Arı

Ana

Araba

ا يت

قيز

باليق

ييق

ا يش

İt

Kız

Balık

Yık

İş

قووا

ا ون

   اويون

ا وط

 ا وق

Kova

On

Oyun

Ot

Ok

كوملك 

يوزوك  

اوزوم

كوپ

ا وچ

Gömlek

Yüzük

Üzüm

Küp

Üç

گول

كوروك 

اوردك

اوكوز

گوز

Göl

Körük

Ördek

Öküz

Göz

 

 

 
 

Alıştırmalar 2

 
 
 

اورده ك

اويون

  اودون

اوچاق

   قومرو

Ördek

Oyun

Odun

Uçak

Kumru

 

  اولوك

يومورطا

خوروز

  خورما

موز

Oluk

Yumurta

Horoz

Hurma

Muz

 

اژدرها

بل بل

هدهد

يوزمك

طورپ

Ejderha

Bülbül

Hüdhüd

Yüzmek

Turp

 

ثا نيه

چاقي

تيلكي

با شاق

بايراق

Saniye

Çakı

Tilki

Başak

Bayrak

 

چارداق

دف

ساعت

سيميد

  دگيز

Çardak

Def

Saat

Simid

Deniz

 

مالأ

گل

قوزو

ضيافت

 صاپان   

Mala

Gül

Kuzu

Ziyafet

Sapan

 

    هيندي

نا نه

ماقارا

موم

لو حه

Hindi

Nane

Makara

Mum

Levha

 

 

 
 

Alıştırmalar 3

 
 
 

نار

ياي

ييلأ ن

لأ مبا

واپور

Nar

Yay

Yılan

Lamba

Vapur

 

يا يا

ارمود

ده ده

توركو

مارول

Yaya

Armud

Dede

Türkü

Marul

 

ده مير

قولأق

ده ره

 شكرجي

قوش

Demir

Kulak

Dere

Şekerci

Kuş

 

كله بك

موطباق

خيرسز

خارما ن

كوچوك

Kelebek

Mutbak

Hırsız

Harman

Küçük

 

ادام

غارغا

قاوال

چوبان

صو

Adam

Karga

Kaval

Çoban

Su

 

چايير

يووا

ته ميز

كومور

قارتال

Çayır

Yuva

Temiz

Kömür

Kartal

 

اينكلر

ده مير

قولأق

قازلر

ديش لر

İnekler

Demir

Kulak

Kazlar

Dişler

 

 

 
 

Alıştırmalar 4

 
 
 

يارديم

ووردي

اوينويور

يورويور

ده ديم

Yardım

Vurdu

Oynuyor

Yürüyor

Dedim

 

ايده رلر

بيچديلر

يه ديم

اوقويالم

بيندي

İderler

Biçdiler

Yedim

Okuyalım

Bindi

 

سه وه رم

قولاي

ويرير

سويله يور

ياقدي

Severim

Kolay

Verir

Söylüyor

Yaktı

 

  طاشير

ياواش

بولامادي

صاراردي

دوش دي

Taşır

Yavaş

Bulamadı

Sarardı

Düştü

 

اكمز

صاقلار

اوتلار

باصدي

اويودي

Ekmez

 Saklar

Otlar

Bastı

Uyudu

 

بش

دورت

اوچ

ايكي

بر

Beş

Dört

Üç

İki

Bir

 

اون

دوقوز

سكيز

يدي

التي

On

Dokuz

Sekiz

Yedi

Altı

 

 

 
  Kıtalar, ülkeler - عراق - تونس - ايران - موريتانيا - توركيه جمهوريتى - ليتوانيا - آذربايجان - دولت عليه عثمانيه - آوروپا - آسیا - آفریقا - آمریقا - اوقیانوسیا - نمچه

Denizler - آق دكز - قره دکز - مرمره دكزى - آطه لر دكزى - آزاق دكزى - آدرياتيق دكزى - بحر احمر - مانش دكزى -تيره نين دكزى- اييون دكزى -

Göller - طوز كولى - بايقال كولى - وان كولى - چاد كولى- اورميه كولى - آرال كولى - اوخرى كولى - مالاوى كولى - ويقتوريا كولى - اونه غا كولى - تيتيقاقا كولى

Nehirler
- وولغا نهرى- رون نهرى - آمو دريا- ره ن نهرى - دون نهرى - ألبه نهرى- ويستول نهرى - سيردريا - آمازون نهرى - اورال نهرى - نيل نهرى

Boğazlar - استانبول بوغازى - قلعه سلطانيه بوغازى - جبل الطارق بوغازى - ماجللان بوغازى - باب المندب بوغازى - تيران بوغازى - كرچ بوغازى

Şehirler -مارسيليا- قوبه - تورونتو - سمرقند - سلانيك - شانغهاى - توركيه نك ايللرى - سلانيك ولايتى - ادرنه ولايتى - باليكسر ايلى - قسطمونى ولايتى

Payitahtlar
- اسلام آباد - بلغراد - باکی - لوندرا - ويانه - ديلى - موسقووا- اوسكوپ- هانوئى- بيروت- سووا- هاوانا- روما- عمان- آتينا - ماسقط- جاكارتا- پورت ويللا

Padişahlar
- عثمان غازی - سلیمان اول - عبد الحميد ثانی - عثمانلی سلطانلری - محمد ثانی - لسان عثمانی - احمد ثالث - بايزيد ثانی - محمد رابع - عبد الحميد اول -



Osmanlıca Yazı Kaideleri Giriş:


Osmanlıcaya aid kelimeleri-sözleri, lafızları - yazarken riayet edilmesi gereken kaidelerdir.

Bir dili; söylenildiği gibi yazmak, veya yazıldığı gibi söylemek-bilhassa büyük ve köklü diller için - imkansızdır.

Dünyanın hemen hemen bütün dillerinde, söylenildiğinden farklı şekilde yazılan, veya yazıldığından farklı şekilde okunan nice kelime ve tabirler mevcüddür.    

İşte İMLA KAAİDELERİ: Yazının söze, hangi hallerde uyduğunu, ve hangi hallerde uyulmadığını gösteren kaaldelerdir.

Bilindiği gibi:
Sözler-kelimelerden, Kelimeler - hecelerden,
Heceler de - harflerden ... meydana gelir.

Hazırlık bölümünde de belirtdiğimiz gibi Osmanlıda harfler 35 dir, ve şunlardır:

ا ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز ژ س ش ص ض ط ظ ع غ ف ق ك گ ك گ ل م ن و ه لا ي
 

Elif, be, pe, te, se, cim, çim, ha, hı, dal, zel, rı, ze, je, sin,ş in, sad, dad, tı, zı, ayın, gayın, fe, kaf, kef, gef, nef, lam, mim, nun, vav, he, lamelif, ye

Osmanlıca bütün bu harfler aslında SESSİZ'dirler.

SESSİZ HARFLER: Kendi kendilerine okunamayan, ve ancak sesliler vasıtasiyle okunabilen harflerdir.

Osmanlıca Alfabesindeki harflerden: (Elif = ا ), (Vav =و  ), (he = ه  ) (ye =ى ) nin ayni zamanda sesli harf olarak da vazife gördüklerini biliyorsunuz.

Bunlardan  (Elif = ا ) seslisi: Sessizleri, AHENK KAİDESİ'ne göre, (e, a) sesiyle okutur.

(Vav =و ) seslisi : Sessizleri, (u,ü,o,ö) dört ayrı sesle okutur :

(he = ه   harfi : Sesli olduğu zaman: (Topak he = ه ) şeklinde yazılır, ve AHENK KAİDESİ'ne göre sessizleri (e, a) sesiyle okutur.

(ye =ى )seslisi de :Sessizleri - duruma ve beldeye göre - (i, i, ü, u) sesleriyle okutur.

Osmanlıca da, ayrıca, ÜSTÜN, ESRE, ÖTRE olmak üzere HAREKE SESLİLERİ'nin olduğımuda biliyorsunuz. (l)


***

OSMANLICA: Yazı yönünden dört TEMEL ESAS'a dayanır:

1 - Sür'at
2 - Kolaylık
3 - Kısalık
4 - Güzellik.

Sessizleri, seslileri, harekeleri - işaretleri - remizleri ve motifleriyle Osmanlıcanın bütün okuma ve okutma malzemeleri; Sözlerin - iradelerin tesbitinde/yazılışında bu dört temel esası temin içindir.    

Emekleyenlere yürümeyi, yüzme bilmeyenlere yüzmeyi öğretmek için nasıl bazı aletler - simitler kullanılırsa :
 
Mübtediler - yeni başlayanlar - için de; Osmanlıcanın yardımcı malzemeleri (Harekeleri, remizleri, işaretleri); kolaylık olsun diye, başlangıcda kullanılır. Fakat sonraları hemen hemen bunlara hiç lüzum kalmaz; Osmanlıca metinler, ibareler büyük bir sür'at, ahenk ve kolaylık içinde kendiliğinden akar giiler :


Osmanlıca bir eseri okurken, insan yorulmaz! ...
Yorulmak ne demek ... Zevkine doyulmaz ...



Osmanlıca İmla Rehberi
DR. Ali Kemal Berviranlı


 
 
Osmanlıca Gramer'e Ait Bazı Tarifler ve Tabirler


KELiME - CEVHER - EK

Taş, kedi, yol, dar, ben, sen, göz.... Bütün bunlar birer kelimedir.
 
Taşı, kediye, yolda, darca, benim, senin, gözün ... Bunlar da birer kelimedir.  
Ve bunlar' ilk misaldeki kelimelere bazı (edatların - eklerin) ilavesiyle meydana gelmişdir.
 

Eksiz Yani (edlatsız - ilavesiz) kelimelere:
(CEVHER KELiME) adı verilir. Eki - edatı olan kelimelere de (EKLİ - EDATLI) kelime denir.


Eksiz- Edatsız kelimeler:

göz: گوز
sen: سن
ben: بن
dar: دار
yol: يول
kedi: كدى
taş: طاش


Ekli- Edatlı kelimeler:

gözün: گوزڭ
senin: سنڭ
benim: بنم
yolda: يولده
kediye: كديه
taşı: طاشى


Masdar- Madde-i Asliyye- Kökb]

durmak: دورمق
vermek: ويرمك
söyletmek: سويلتمك
süslenmek: سوسلنمك

Kelimeleri birer MASDAR'dır.

Türkçede Masdar'lar : (mek) yahud (mak) ekiyle biterler.
İşbu kelimelerden (mek), yahud (mak)  ekleri kaldırılınca geriye:
ver. dur. söylet. süslen. kelimeleri kalır ki bunlar, adı geçen masdarların kökleri yani cevherleridir.

Türkçede bütün fiiller masdar köklerinden yani masdar cevherlerinden yapıldığı için bu masdar köklerine
MADDE-İ ASLİYYE = ASIL BöLÜM adı da verilir.



Masdar ve Rabıt Sıygası

   
 Masdar                           Masdar Kökü
                                        
Madde-i Asliye


( gitmek  =  گيتمك   )         :        ( git  =   گيت   )
( vermek =  ويرمك  )         :        ( ver =  وير   )
( kalmak  = قالمق   )           :        ( kal = قال  )
( durmak = دورمق  )          :       ( dur = دور   )
(söyletmek = سويلتمك )     :       (söylet = سويله ت  )
(süslenmek = سوسلنمك )   :       (süslen = سوسله ن   )


(Olmak) masdarının (masdar kökü = madde-i asliyesi) (ol) dur. Bundan yapılan fiilleri şöylece sıralayalım.

  
                                      Masdar Kökü    
  
Masdar                       Madde-i Asliye                 Yapılan Fiil ve Adı


(olmak  =  اولمق   )          (ol = اول  )        (oldum    =   اولدم   )    :  Şühudi mazi
[1]
                                                            (olmuşum   =  اولمشم )     :  Nakli mazi
                                                            (olurum       =  اولورم  )    :  Muzari
                                                            (oluyorum  = اولويورم )   :  Hal
                                                            (olacağım   = اوﻻجغم  )    :  İstikbal
                                                            (olmalıyım  = اولمالي يم )  :  Vücubi
                                                             (ol             = اول  )          :  Emri hazır
                                                             (olsun     = اولسون  )     :  Emri gaib
 (olabilmek = اوﻻبيلمك ) (olabil = اوﻻبيل )    (olabildim  = اوﻻبيلدم  )     :  İktidari

(olmak  =  اولمق  )            (ol = اول  )       (olduydum = اولديدم  )      :  Hikaye
                                                           (olmuşmuşum = اولمشمشم )  :  Rivayet

                                                            (olsaydım   = اولسه يدم   )  :  Şart
                                                            ( olduğum  = اولديغم   )     :  Sıla
                                                            (olan - olmuş = اوﻻن--اولمش ):  Fer'i fiil
                                                             (oluverdi     = اولو ويردي  )   :  Ta'cîlî
[2]




Şu misallerde Rabıt Sıygaya aittir:  [3]  

(olub                      =             اولوب  )
(olarak                    =              اوﻻرق )
(olalıberi                  =         اوﻻلىبرى )
(olalıdanberi             =       اوﻻليدنبري  )
(oluncaya kadar        =  اولونجه يه قدر   )
(oluncaya değin        = اولونجه يه دگين )
(olunca                    =     اولونجه      )
(oldukca                  =     اولدقجه     )
(olmadan                 =   اولمادن     )
(olduktan sonra         =   اولدقدن سوڭره
)


----

[1] Şühudi mazi : Gözle görünen veya görmüş gibi bilinen bir şeyi anlatan fiil
[2] Fi'l-i ta'cîlî : Kavramda çabukluğu, kolaylığı, yardımı gösteren iki kökten kurulmuş birleşik fiil: Söyleyivermek, yapıvermek gibi
[3] Rabıt Sıygası : Bağlaç Kipi





Ek - Edat

Kendi başlarına bir mana ifade etmeyen, ve fakat başka kelimelere ilave edilince bir takım vazifeler gören lafızlara -sözcüklere- ek veya edat adı verilir.

(Cevher) kelimelere ve (Madde-i asliyye)lere yani masdar köklerine ilave olunan bir çok eklere edatlar vardır.


Bunlardan bazıları şunlardır :

1 - İZAFET EDATLARI
2 - FİİL EDATLARI:  (Tasrif veya çekim edatları)
3 - Kelimeden kelime yapma edatları (İŞTİKAK EDATLARI).

***

1 - İZAFET EDATLARI:
 
Bunlar şu parantez içinde gösterilen eda.tlardır :
   
Ben (im) ev (im)    = بنم اوم : (im)    =     م
Sen (in) ev (in)    =   سنڭ اوڭ : (in)    =   ڭ

O (nun) ev (i)    = انڭ اوى : (nun). (i)    =   ڭ
Biz (im) ev (imiz)    = بزم اويمز : (im).(imiz) =  م - مز
Siz (in) ev (iniz)    =  سزڭ اويڭز : (in). (iniz) = ڭ - ڭز
Onlar (ın) ev (leri)  = اونلرڭ اولرى : (ın), (leri) = ڭ - لرى
Oda (nın) kapı (sı)  = اودانڭ قاپيسى : (nın), (sı) = نڭ - سى

***

2 - FİİL EDATLARl (TASRİF - ÇEKİM EDATLARI) :

Bunlar da parantez içinde gösterilmişdir :
   
O (nu) gördüm    =  اونى گوردم : (nu)     = نى
Oda (yı) gezdim    = اودايى گزدم : (yı)       = يى
Ev (e) girdim    = أوه گيردم : (e)            = ه
Oda (ya) oturdum    = اودايه اوتوردم : (ya)   = يه
Ev (de) oturdum    = أوده اوتوردم : (de)     = ده
Oda (da) yatdın     = اوداده ياتدم : (da)        = ده
Ev (den) çıkdın      =  أودن چيقدم : (den)    = دن
Oda (dan) çıkdın    =  اودادن چيقدم : (dan)    = دن

Tren (le) geldim     = ترنله گلدم : (le-ile)    = له - ايله
Yapur (la) gitdim    = واپورله گيتدم   : (la)      = له

Onun (için) aldın    =  اونڭ ايچون آلدم : (için-içün) = ايچون

Not: Fillerle beraber bulunan bu edatlara: MEF'UL adı verilir

***

3- Kelimeden kelime yapma edatlan (İŞTİKAK EDATLARI) :    

Bunlar da aşağıda ve parantez içinde gösterilmişdir :
      
(1) : İsimlerden sıfat yapan edatlar :         
            Ankara - Ankara (lı) = آنقره لى  : (lı) = لى

(2) : İsimlerden masdar yapan edatlar :          
   Tuz - Tuz (la) mak =  طوزﻻمق : (la) = ﻻ

(3): Sıfatlardan isim yapan edatlar :
   Beyaz - Beyaz (lık) = بياضلق  (lık) = لق   

(4): Sıfatlardan masdar yapan edatlar :          
   Fena - Fena (laş) mak = فناﻻشمق : (laş) = ﻻش

(5): Masdarlardan isim yapan edatlar :.          
   Sarmak- Sar (gı) = صارغى : (gı) = غى

(6): Masdarlardan sıfat yapan edatlar :    
   Süzmek- Süz (gün) = سوزگون : (gün) = گون



Osmanlıca Bir Kaç İmla Kuralı


1- “ا” Harfi “A” sesi ile okutur. باق - صار – ياشاماز - جام gibi.

2- ”ه” Harfi bazen “E” bazen de “A” sesi ile okutur. نانه – ده ده – صارمه gibi.

3- ”و” Harfi “ö.o.u.ü.seslerinden biri ile okutur.– قوقو – بوتون – چوجوق – بالون gibi.

4- ”ي” Harfi “ı.i.” sesleriyle okutur. يازي – ييلديز – بيلير – ديليم – باغير- ييلديريم gibi.

5- İlk hecede “A” sesini gösteren elifler bazen terk edilebilir. (ياتاق - يتاق)(باشاق – بشاق)( قاباق- قباق gibi.

6- İsimlerin yalın hallerinde ve ismi eklerinin sonunda”A” sesi ”ه” okutucusu ile yazılabilir. اقشامه – قارينجه – بادانه gibi.

7- İlk iki hecede ki okutucu ”و” lardan biri kolaylık için yazılmayabilir. بيوك – بلوط – بتون – طقوز gibi.

8- Kelime başlarında ki “ö.o.u.ü” sesleri ”ا” harfi ile ”و” okutucusu beraber yazılır. اوروج – اوزوم – او – اوزون gibi.


9- Ek sonlarında bulunan “u.ü. sesleri ”ي” okutucusu ile yazılabilir. بوزلي – گوردي – صويي – بومي gibi.

10- Bazı kelimelerin ilk hecelerinde ki “e” sesleri ”ي” okutucusu ile yazılabilir. ديمك – گيجه – ويرمك – ايتمك – ييمك gibi. O




 
 

 

 

İstiklal Marşı

استقلال مارشي
 
 قورقما سونمز بو شفقلرده يوزن ال سانجاق
 
 سونمه دن  يوردمك اوستنده توتن اك صوك اوجاق
 
 اوبنم ملتمك  ييلديزيدر پارلاياجاقن
 
 او بنمدر او بنم ملتمكدر انجاق
 
 
 
چاتما  قوربان اولا يم چهره كي اي نازلي هلال
 
قهرمان عرقمه  بر كول  نه بوشدت بو جلال
 
سكا اولماز دكولن  قانلرمز  صوكرا  حلال
 
حقيدر حقه  طاپان  ملتمك  استقلال
 
 
 
بن ازلدنبريدر حر ياشادم حر ياشارم
 
هانكي چيلقين بكا زنجير ووراجقمش شاشارم
 
كوكره مش سيل كبي يم بندمي چيكنر اشارم
 
 ييرتارم  داغلري انكينلره صيغمام طاشارم
 
 
 
 غاربك افاقني صارمشسه چليك  زرهلي ديوار
 
بنم ايمان  دولو كوكسم  كبي سرحدم  وار
 
اولوسون  قورقما  نصل بويله  بر ايماني  بوغار
 
 "مدنيت"  ديديكك  تك  ديشي  قالمش  جاناوار
 
 
 
ارقاداش  يوردمه  الچاقلري  اوغراتما صاقيند
 
سپر ايت  كووده كي  دورسون بو حياسزجه اقين
 
دوغاجقدر سكا وعد ايتديكي  كونلر  حقك 
 
 كيم  بيلير بلكي  يارين بلكي  ياريندن ده يقين
 
 
 
باصديغك  يرلري طوپراق دييه رك كچمه طاني
 
دوشون  التنده كي  بيكلرجه  كفنسز  ياتاني
 
سن شهيد اوغليسك اينجيتمه يازيقدر اتاكي
 
ويرمه  دنيالري  السه ك  بو جنت  وطني
 
 
 
كيم بو جنت  وطنك اوغرينه اولمز كه  فدا
 
شهدا فيشقيراجق طوپراغي صيقسه ك شهدا 
 
جاني  جاناني  بوتون  واريمي السين ده خدا
 
ايتمه سين  تك  وطنمدن  بني  دنياده  جدا
 
 
 
روحمك  سندن  الهي  شودر  انجاق  املي
 
دكمه سين  معبدمك  كوكسنه  نامحرم  الي
 
بو اذانلركه  شهادتلي  دينك  تملي
 
ابدي يوردمك استنده بنم ايكله ملي
 
 
 
اوزمان وجد ايله  بيك سجده ايدر وارسه طاشم
 
هر جريحه مدن  الهي  بوشانوب  قانلي  ياشم
 
فيشقيرير روح  مجرد  كبي  يردن  نعشم
 
اوزمان يوكسله رك عرشه  ده گر بلكي باشم
 
 
 
دالغالان سن ده شفقلر كبي اي شانلي هلال
 
اولسون ارتق دوكولن قانلرمك هپسي حلال
 
ابديا  سكا  يوق عرقمه  يوق  اضمحلا ل
 
حقيدر حر ياشامش  بايراغمك حرريت 
 
حقيدر حقه  طاپان  ملتمك  استقلال
 

محمدعاكف

 

 

Necip Fazıl Kısakürek

"kaldırımlar" Şiiri

سوقاقدايم كيمسه سيز بر سوقاق اورطاسيندا
يوريوروم ارقاما باقمادان يوريوروم
يولومگ قاراگليغه قاريشان نوقطاسيندا
صانكي بني بكله يگ بر حيال گورويوروم...

قارا گوكلر كول ره نگي بولوطلرله قاپانيق.
اه ولريگ باجاسيني قوللويور ييلديريملر.
ايگ جين اويقودا يانليز ايكي يولطاش اويانيق.
بري بنيم بريده سر سري قالديريملر...
نجيب فاضل

 

 

 

 

 

 

Galatasaray Terbiye-i Bedeniyye Kulübü

Tarih-i Te'sisi: Tesrin-i Evvel 1905

alttaki yazı: Hüviyet Varakası

 

 

 

Mektup Zarfı Yazısı

baştaki besmele işaretidir
Ankara :
Sıhhıyye vekili doktor Refik bey efendiye takdim

 

 

 

 

Temettuat Defterleri:
1841 yılında Bütün Osmanlı vilayetlerinde köylere ve mezralara varıncaya kadar aile bazında kayıtların tutulduğu defterlerdir.

Birinci bölümde :
Hane 29
Numara 29

(Yan yazı) Merkûm erbâb-ı zirâatten olub bu def'a kaht-ı cihetle Konya Sancağı'nda kain Aksaray Kazası'na bütün bütün (?) nakl ederek emlak ve temettuatını ......

Sağır Osman Oğlu Kara Mehmed'in emlâk ve temettuâtı

 

İkinci bölümde :
merkûmun birisine(?)  .....................
                        
                        guruş
                         300

hane    33
numro  32
merkum yedinden mukaddem .............
Emîr hüseyin oğlu ismailin emvâl ve temettuatı

 

 

Tren Bileti - Anadolu Osmanlı Demiryolu

 

 

 

 

 

Osmanlıca Tarihine Bakış

13-20. yüzyıllar arasında Anadolu’da ve Osmanlı Devleti’nin hüküm sürdüğü yerlerde yaygın olarak kullanılmış olan, özellikle 15. yüzyıldan sonra Arapça ve Farsçanın etkisinde kalan Türk yazın dili. Osmanlı Türkçesi ya da eski yazı olarak da bilinen Osmanlıca Arapça, Farsça ve Türkçenin karışımıdır ve Arap alfabesiyle yazılır.


Tarihçe

Osmanlıca terimi Tazminat Dönemi (1839-1876) aydınlarınca ortaya atılmıştır. Daha önceleri Türk lehçelerinin hepsine Türki (Türkçe) ya da lisan-ı Türki (Türk dili) deniyordu. 19. yüzyılda artan milliyetçilik hareketlerine karşılık, Osmanlı Devleti’nin siyasal bütünlüğünü korumak amacıyla yeni bir milliyetçilikle ortaya çıkan Tanzimat aydınları, millet-i Osmaniye (Osmanlı milleti) kavramını geliştirdiler. Osmanlı toprakları üzerinde konuşulup yazılan Türkçeye de Osmani (Osmanlıca) ya da lisan-ı Osmani (Osmanlı dili) adını verdiler.

Türkler tarih boyunca farklı din ve kültürlerle bir arada yaşadıkları için farklı alfabeler kullanmışlardır. 5. yüzyıldan 20. yüzyıla değin yakın ilişki içinde bulundukları kültürlerin etkisiyle Göktürk, Uygur, Sogd, Çin, Tibet, Nasturi-Süryani, Mani, Brahmi, Peçenek, Kuman, Yunan, İbrani, Slav, Arap ve Latin alfabeleri değişik dönemlerde kullanılmıştır. Bunlar arasında Türklerin büyük bölümü tarafından en uzun süre (11. yüzyıldan 20. yüzyıla değin) kullanılanı Arap alfabesidir.



Tarihsel gelişimi açısından Osmanlıca üç döneme ayrılır:


1. Eski Osmanlıca ya da Eski Anadolu Türkçesi: (13-15. yüzyıllar arası)

2. Orta Osmanlıca ya da Klasik Osmanlıca: (16-19. yüzyıllar arası)

3. Yeni Osmanlıca (19. yüzyıl-20. yüzyılın başları)





1. Eski Osmanlıca (Eski Anadolu Türkçesi):

Türklerin büyük bölümü 10. yüzyıla değin Uygur harflerini kullanıyordu. İslamiyetin kabul edilmesinin ardından, Arap kültürünün etkisiyle Arap harfleri kullanılmaya başladı. 15. yüzyıla değin dilde Arapça ve Farsça sözcük ve tamlamalar azdı. Öte yandan 15. yüzyılda İstanbul’da başlayan saray yaşamı Arap, İranlı sanat ve bilim çevrelerini kendisine çekti; ürkçenin yanı sıra, Arapça ve Farsça yüksek sınıf ve aydınlarca kabul görmeye başladı. Bu yabancı öğeler 15. yüzyıldan sonra özellikle nazımda arttı.



2. Orta Osmanlıca (Klasik Osmanlıca):

16. yüzyıldan başlayarak Arapça ve Farsça yalnızca sözcük kullanımı olarak değil, dilbilgisi açısından da Türkçeyi etkilemeye başladı. 19. yüzyıla değin süren bu dönemde Arapça ve Farsça tamlamalar yalnızca isim soylu sözcüklere değil fiillere de girdi. Kökü yabancı bileşik sözcükler oluşturuldu, düzyazı dilinde kısa ve yalın tümcelerin yerini bağlaçlarla uzatılmış yabancı öğelerle dolu tümceler aldı. Dönemin sanatçıları Eski Osmanlıcada kullanılan görece yalın Türkçe yerine Arapça ve Farsçadaki ustalıklarını gösterme yolunu seçtiler.



3. Yeni Osmanlıca:

19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde matbaanın kurulması, çeşitli konularda gazete ve dergilerin yayımanması ve Batı kültürüne açılma çabaları düzyazıda etkisini gösterdi. Halkın anlayabileceği bir dille yazma girişimiyle dönemin yazar ve yayıncıları daha yalın bir dil kullanmaya başladılar. Yazıda ilk kez noktalama işaretleri kullanılırken, edebiyatta Batı etkisiyle roman, hikaye gibi yeni türlere ilgi arttı. Türkçe kavramı üzerinde durularak dilbilgisi kitapları ve sözlükler yayımlanmaya başladı. Öte yandan Batı’dan alınan yeni kavramları (Batılılaşma, milliyetçilik, Osmanlıcılık vs.) karşılayacak Türkçe sözcüklerin olmaması sebebiyle yeniden Arapça ve Farsça sözcüklerle tamlamalara başvuruldu. Arapça ve Farsça sözcük köklerinden yeni sözcükler türetildi. Bu dönemin sonunda özellikle şiirde ağdalı bir dil kullanılmasına (Edebiyat-ı Cedide, Fecr-i Âti) ve yabancı sözcüklere yer verilmesine karşın, dilde yabancı öğelerden arındırma çabaları devam etti. Bu süreç 1928’deki Harf Devrimi’nden sonra daha da hızlandı.

Arap alfabesi 28 harften oluşur. Osmanlıcada Arap harflerinin yanı sıra Farsçadaki p ( پ ), ç ( ﭺ ) ve ( ﮊ ) harflerini de kullanmışlardır. Bu 31 harfin dışında Türkçedeki ince g ünsüzünü belirtmek için kef harfine bir çizgi eklenerek gef, genizsi n ünsüzü için üç nokta eklenerek nef (sağır kef, kâf-ı nunî), lam ile eliften lamelif, hemze ile h harfinin ünlü şekli olan hâ-i resmiye harfleri oluşturulmuştur.


Osmanlıca sağdan sola doğru yazılır. Arap harflerinde temel ve küçük harf ayrımı yoktur. Noktalama işaretlerinde kesin kurallar bulunmamaktadır. Arap harfleri sözcüklerin başında, ortasında ve sonunda farklı biçimde yazılır. Bazı harfler (dal, zel, re, je, vav د , ذ , ر, ز, ژ, و ) bir sonraki harfle birleşmez.

Arap harflerinin Türkçedeki zengin ünlü sistemini karşılamada yetersiz olduğu düşünülür. Örneğin Arap alfabesindeki elif (ﺍ ) Türkçedeki a ve e ünlüsünün karşılığıdır ya da Türkçedeki u, ü, o, ö ünlülerinin yerine Arapçada yalnızca ( ﻭ ) harfi vardır, bu aynı zamanda v ünsüzünün de karşılığıdır.

 

 

 

1. Bir işe başlarken ne deriz

1. Bir işe başlarken ne deriz

 

2. Yemekten önce ne deriz 

2. Yemekten önce ne deriz

 

3. Yemekten sonra ne deriz 

3. Yemekten sonra ne deriz

 

4. Aksırdığımızda ne deriz 

4. Aksırdığımızda ne deriz

 

5. Birisi aksırınca ne deriz 

5. Birisi aksırınca ne deriz

 

6. Birisini görünce ne deriz 

6. Birisini görünce ne deriz

 

7. Birisi selam verince ne deriz 

7. Birisi selam verince ne deriz

 

8. Arkadaşımızdan ayrılırken ne deriz 

8. Arkadaşımızdan ayrılırken ne deriz

 

9. İlginç birşey görünce ne deriz 

9. İlginç birşey görünce ne deriz

 

10. Güzel birşey görünce ne deriz 

10. Güzel birşey görünce ne deriz

 

11. Birşey planlayınca ne deriz 

11. Birşey planlayınca ne deriz

 

12. Sevdiğimiz birşey görünce ne deriz 

12. Sevdiğimiz birşey görünce ne deriz

 

13. Korktuğumuzda ne deriz 

13. Korktuğumuzda ne deriz

 

14. Birisi birşey verince ne deriz 

14. Birisi birşey verince ne deriz

 

15. Yanlış bir şey yaptığımızda ne deriz 

15. Yanlış bir şey yaptığımızda ne deriz

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Copyright © 2008, Hat Dergisi | Designed on 2008-March-21 by alpaslan